خلاصه کتاب

همه ی معلمان کلاس ها، شورایی داشتند که از همکاران همان کلاس تشکیل می شد. برای نمونه شورای معلمان کلاس اول، دوم ... و شورایی بود که از همه ی معلمان تشکیل می شد. مهم این بود که این شوراها صوری نبودند و برنامه های مدرسه با تصمیم این شوراها تدوین می شدند، به اجرا درآمدند و ارزش یابی می شدند. دشواری هایی که پیش می آمد در این شوراها مطرح می شدند و راه حل های ارائه شده با اندیشه و پژوهش جمعی به اجرا گذاشته می شدند. گفتنی است که بحث پژوهش در عمل، و معلمان پژوهنده و درس پژوهشی به تازگی در آموزش و پرورش ما و برخی از کشورها مطرح شده است. این در حالی است که بیش از پنجاه سال پیش این تفکر به صورت عملی در مدرسه ی فرهاد به کار گرفته می شد.
نکته ی بسیار جالب این بود که هر یک از کارکنان دفتری، نقش معلم جایگزین را هم داشتند. وقتی معلم کلاسی به دلایلی نمی توانست در کلاس شرکت کند، این افراد جایگزین معلم می شدند. یعنی هر کارمند اداری مدرسه ی فرهاد، علاوه بر کار اداری اش نقش آموزشی و تربیتی هم داشت و در شورا هم شرکت می کرد و مدیر، هماهنگ کننده ی امور مدرسه بود. این یکی از نمونه های آموزش مشارکتی در مدرسه ی فرهاد بود.
بارها در گفتارها و نوشتارهای شان اشاره می کردند که " من اصلا معلم گزینشی نداشتم. به اداره آموزش و پرورش گفته بودم هر معلم را که نخواستند، بفرستند مدرسه من!" پرسیدم علاقه ی معلم برای شما مطرح نبود؟ گفتند: " نه! معلم در مدرسه و با هم کاری همکارانش ساخته می شود. اگر دیوارها را از میان معلمان بردارید همه چیز درست می شود. کار مشارکتی آموختنی است و همه می توانند بیاموزند. انسان ذاتا موجود اجتماعی و علاقمند هم کاری و تعاون است. ما هستیم که در برابر آنان سدهایی ایجاد می کنیم تا نتوانند بیاموزند و بر مبنای ذات خود عمل کنند. ما خانواده ها و مدرسه ها و جامعه هستیم که انسان های دگرستیز و خشن و جنگی بار می آوریم."
بسیار علاقه مند به دانشجو – معلمان بودند. می گفتند این ها نیروهای جوان و مشتاق یادگیری و تحقیق هستند و چون فاصله ی سنی زیادی با دانش آموزان ندارند خیلی خوب با هم رابطه برقرار می کنند. از کار با دانشجو – معلمان بسیار خاطرات خوبی داشتند. این رفتار نیز پیامی مهم برای آموزش و پرورش ما دارد و آن این که کارآموزی و کارورزی در دوره های تربیت معلم بسیار اهمیت دارد و آموزش ضمن خدمت باید در مدرسه ها به اجرا درآید نه خارج از آن.

منبع: توران میرهادی از نگاه اندیشه گران آموزشی و تربیتی ایران
گروه مولفان و نویسندگان
شرکت انتشارات آموزش نوآموز