توران خانم با بهره گیری از تجربه ها و آموخته های بزرگان عرصه ی تعلیم و تربیت و مطالعه نظرات افرادی چون ماکارنکو به این باور رسیده بود که "متوسط ها در واقع گرداننده ی چرخ های اجتماع هستند، ولی همیشه مانند وزنه ای سنگین به حال سکون می مانند. اگر این طبقات میانه حال حرکت نکنند، اجتماع پیش نمی رود." متوسط ها در جامعه بیشترند و می توانند نقش پررنگ تری در شکل دهی جامعه داشته باشند. علاوه بر این، توران خانم در نوشته های خود به این نکته اشاره می کند که دنیا دنیای تفاوت هاست و هر انسان توانایی های منحصر به فرد و استعدادهای خاص خود را دارد. جامعه ای می تواند به توسعه و پیشرفت دست یابد که افراد آن مطابق با توانایی های ذاتی خود در جایگاهی درست قرار گیرند و به تعبیر توران خانم باید ببینیم که "ماهی کدام آب هستیم". جامعه ای که در آن، همه ی آدم ها به یک سوی خاص هدایت شوند و یک جور باشند نه تنها از مسیر پیشرفت دور می افتد بلکه در درازمدت با جمعیت فراوانی از انسان های سرخورده مواجه می شود که دچار بحران های هویتی گشته اند، گرچه اندک افرادی هم یافت می شوند که در این جاده ی باریک و تاریک، شجاعانه و با شناخت درست، راه به سوی روشنایی می برند. اینان نیز همچون مریم میرزاخانی یا دیگر جوانان موفقی که ترک وطن کرده اند، فقط می توانند به آن چه روحشان را سیراب می کند برسند، در حالی که جامعه می توانست از وجودشان بیشتر بهره مند شود. در واقع حاصل نظام های آموزشی فردگرا و نخبه گرا جز این هم نیست که کودکانی شانس برخورداری از شرایط نسبتا قابل قبول برای زندگی سالم یا بهتر بگوییم "بیمار روحی نشدن"! را دارند که توانایی ها و علائق ذاتی شان با تعاریف از پیش تعیین شده سازگار باشد. معدود افرادی که از دید چنین نظام آموزشی ای نخبه به حساب می آیند، بیشترین امکانات آموزشی را به خود اختصاص می دهند در حالی که در توسعه و پیشرفت جامعه کمترین تاثیر را خواهند داشت و در نهایت، جامعه به وجودشان افتخار خواهد کرد، ولی باید دید که آیا این "افتخار" تا چه حد واقعی است. نگاهی به آمار ایرانیان موفق در کشورهای پیشرفته ی دنیا کدام ادعا را تایید می کند.
سوال اساسی این است که چه کنیم تا سدهای پیشرفت شکسته شوند و جامعه شرایطی مناسب برای رشد توانایی ها، حفظ و بهره گیری از نیروهای هوشمند بیابد؟ شاید پاسخ به این سوال نیازمند تحلیل گسترده و پرداختن به میزان تاثیر عوامل گوناگون باشد. توران خانم با هوش سرشار و تجربه های بسیاری که در دوران زندگی پرتلاطم خود داشت به یک جواب ساده و بنیادی رسیده بود: "باید انسان بسازیم و در حوزه ی آموزش و پرورش سرمایه گذاری کنیم."
اگر منحنی توزیع جمعیتی افراد را بر حسب هوش عمومی رسم کنیم، یقینا پیک منحنی مربوط به متوسط ها خواهد بود. طبیعتا تربیت و رشد صحیح توانایی های این جمعیت غالب، بیشترین اثرگذاری را در آینده ی جامعه خواهد داشت. در مدرسه ی فرهاد هم که بر مبنای دیدگاه های تربیتی توران خانم بنا شده بود، رشد همه جانبه ی تمام کودکان و تلاش برای تک بعدی نشدن، مد نظر بود.
پر واضح است که جامعه ای به پیشرفت و توسعه ی واقعی دست می یابد که بتواند از توانایی ها و استعدادهای رشد یافته ی تمامی افراد، در زمینه های گوناگون علمی و تخصصی، بهره مند شود. هم چنین در واقع هرگونه محدود سازی در رشد استعدادهای خدادادی کودکان، با هر هدف و استدلال، نه تنها با روح انسان پرور دین مان سازگار نیست، بلکه در درازمدت سبب ایجاد سرگشتگی و بحران های گوناگون در همه ی حوزه های جامعه خواهد شد. بدیهی است دینی که بر شکر نعمات و بهره وری صحیح از آن ها تاکید دارد و انسان را برترین مخلوقات معرفی می کند و ضمن یادآوری وجود تفاوت در آفرینش، با ذکر این نکته که هیچ انسانی بیهوده آفریده نشده است، انسان ها را از برتری جویی برحذر می دارد، نمی تواند با چنین نگرش محدودی از پرورش و تربیت هم خوانی داشته باشد. اصولا با معیارهای دینی، هر شیوه که به برانگیخته شدن حس خود برتربینی یا خود کم بینی فرد بینجامد او را از اصول انسانی دور خواهد کرد و در درازمدت، اثرات نامطلوب اجتماعی بسیار خواهد داشت. آنچه توران خانم بر آن تاکید داشت تعلیم و تربیتی بود بر مبنای شناخت درست کودک، توانایی های ذاتی، نگاه و علائق گوناگون او و آموزش و پرورشی که مستقل از هر دیدگاه سیاسی، هدف خود را پرورش این توانایی ها و هم چنین آموزش از طریق تقویت انگیزه های درونی قرار دهد، قادر خواهد بود شرایط مناسب را برای رشد کودکان فراهم سازد. در چنین شرایطی است که عشق به کشف و یادگیری که از ویژگی های ذاتی کودکان است، حفظ و تقویت می شود و در نتیجه برای آن ها که از استعدادها و ضرایب هوشی متفاوت برخوردارند، امکان رشد متناسب فراهم می شود.

منبع: توران میرهادی از نگاه شاگردان و معلمان مدرسه فرهاد
گروه مولفان و نویسندگان
شرکت انتشارات آموزش نوآموز