۲۹۶. نوجوانان و همسالان
نوجوانان بیش از کودکان خردسال متکی به روابط با همسالانشان هستند، زیرا پیوندهای نوجوان با پدر و مادرش سست تر می شود و نوجوان در پی استقلال است. در ضمن روابط با اعضای خانواده در دوران نوجوانی غالبا همراه با عواطفی متضاد است، نوجوان در عین حال که می خواهد مستقل باشد هنوز هم وابسته است، احساس خصومت همراه با محبت دارد و در رفتار اجتماعی و ارزشهای فرهنگی نیز دچار سردرگمی است. به همین دلیل نوجوان به سختی می تواند بسیاری از مسائل زندگیش را با والدینش در میان بگذارد.
در چندین مطالعه از هر سه نوجوان، بیش از دو نفر گفتند که دوستی نزدیک، آنها را بهتر از والدینشان درک می کند؛ و اینکه آنان با دوستانشان بیشتر احساس می کنند که "خودشان" هستند؛ و دیگر اینکه در این برهه از زندگی از دوستانشان بهتر می توانند بیاموزند تا از والدینشان. والدین هم که بسیاری از عواطف دردناک دوران نوجوانی خود را سرکوب کرده اند ممکن است نتوانند مشکلات نوجوانان خود را درک کنند و با آنان همدلی کنند، هر چند که تلاش خود را می کنند و واقعا ممکن است به آسایش فرزندان خود اهمیت بدهند.
اگر والدین رفتاری خصومت آمیز، سهل انگارانه یا استثمارگرایانه داشته باشند همسالان علاقه مند و توانا نه تنها مفری برای نوجوان محسوب می شوند بلکه او را درک می کنند و از او حمایت می کنند. در ضمن ممکن است برای او حکم سرمشق کسی را داشته باشند که با دیگران روابط متقابل ارضا کننده ای دارد. مثلا اگر پدری صرفا دخترش را به خاطر گرفتن نمره خوب در مدرسه تشویق کند و او را به حساب آورد، در صورتی که این دختر از جانب پسری محبتی احساس کند به طرف او جذب می شود. پسر فردی که رفتاری مستبدانه دارد در صورتی که دوست مساوات طلبی پیدا کند می فهمد که روابط بین مردان لزوما نباید بر اساس سلطه جوئی، سلطه طلبی یا رقابت جویی باشد.
البته آن روی سکه را نیز باید در نظر گرفت. روابط بین همسالان در این سنین ممکن است زیان آور باشد. برای مثال، نوجوانی که در اولین تلاشهایش برای ملحق شدن به یک دسته در دبیرستان مورد تمسخر قرار می گیرد یا به او بی اعتنائی می شود ممکن است دچار اضطراب شود و در چنین موقعیتهایی واکنشهای اجتنابی از خود نشان دهد به نحوی که به دشواری بتوان حالات را در او کاهش داد. علاوه بر این، نوجوانان ممکن است تحت تاثیر همسالان خود درگیر رفتارهایی شوند که بعدها موجب پشیمانی آنها شود.
آشکار است که در این دوره نوجوان بیش از هر دوره دیگری از زندگی نیاز دارد که احساسات، تردیدها و رویاهای خود را با کسی در میان بگذارد. نوجوانی به طور کلی زمان اجتماعی شدن است و در عین حال گاهی نوجوان ممکن است شدیدا احساس تنهایی کند. در نتیجه، پذیرفته شدن از سوی همسالان به طور کلی و به خصوص داشتن یک یا چند دوست نزدیک ممکن است در زندگی نوجوان تاثیر بسیاری بگذارد.
منبع: رشد و شخصیت کودک
نویسندگان: پاول هنری ماسن – جروم کیگان – آلتا کارول هوستون – جان جین وی کانجر
ترجمه: مهشید یاسایی
نشر: مرکز