خلاصه کتاب

هیچ کس نمی تواند اسبی را بدون میل خود او به آب خوردن وادارد.
کمک کنید تا کودکان موفقیت را بخواهند.
والدین هم گاهی چنین عملی را با فرزندان خود انجام می دهند، آنها برای فرزندان خود کتاب خوب، لباس خوب و فرصت رفتن به مدرسه خوب را فراهم می آورند. لیکن نمی خواهد درس بخواند. حداقل به اندازه کافی نمی خواند.
زارع شاید نتواند احساس تمایل را در اسب ها به وجود آورد لیکن والدین قادر هستند که تمایل و خواسته را در فرزندان خود ایجاد نمایند.
والدین اغلب سوال می کنند: چه کار کنم تا فرزندم را وادار به درس خواندن بکنم؟ از کودک بپرسید چرا درس نمی خواند و جواب او شاید این باشد: نمی دانم، من می دانم که باید درس بخوانم، ولی خوب نمی خوانم.
بندرت اتفاق می افتد که هفته ای بگذرد و دانشجویان این سوال را از اساتید خود نپرسند: چگونه خود را وادار به مطالعه نمایم؟ من می دانم که باید بخوانم و همیشه تصمیم به مطالعه می گیرم ولی به هنگام درس خواندن تصمیم می گیرم کار دیگری انجام بدهم.
این دانشجویان بجای اینکه صرفا وقت مطالعه خود را از قبل تنظیم کنند، باید تصمیم بگیرند چگونه و چه چیزی را می خواهند مطالعه نمایند. با اندیشه ای مملو از این فکر که چگونه می خواهم مثلا تاریخ بخوانم، احتمال کمتری برای حواس پرتی و توجه به سایر فعالیت ها پیش می آید.
والدین می توانند کمک کنند.
کودکان کوچکتر در یاد گرفتن، چگونگی پیش بینی و طرح نقشه، احتیاج به کمک والدین دارند. والدین باید موفقیت را با پسر یا دختر خود مورد بحث و تبادل نظر قرار بدهند. سوالاتی مانند اینها مفید هستند: امشب چه چیزی مطالعه خواهی کرد؟ آیا امشب حساب داری؟ چند تا مسئله باید حل بکنی؟ آیا نقشه کارهایت را کشیده ای؟
اگر کودک تمایل نشان دهد، اجازه دهید که خودش طرح بریزد. اگر چنین باشد، ذهن او آنقدر با اشتیاق پر خواهد شد که به سوی تکالیف خود به پرواز درمی آید.
ممکن است لازم شود که شما به عنوان والدین یک مکالمه تلفنی را حذف کرده، یک وسیله بازی جالب توجه را کنار گذارده و تلویزیون را خاموش کنید تا اینکه کار او تمام شود.
هدف های زندگی نیز اهمیت دارند.
دانشجویان دانشگاه که دارای هدف حرفه ای مشخص هستند، از سایر دانشجویان که هدف های یاد شده را فاقد هستند پیشرفت بهتری دارند. حتی سلامت دانشجویان و دانش آموزان که هدف معینی دارند، بهتر از آنهائی است که هدف مشخصی ندارند.
هدف جهت مخصوصی به موضوعات درسی مورد انتخاب داده و طریقه مطالعه را نیز معین می کند.
شاگردانی که مردود یا تجدید می شوند و دانشجویانی که دلسرد شده و دانشگاه را ترک می کنند، نمی دانند که برای چه به دانشگاه یا به مدرسه رفته اند.
دانش آموز دبیرستانی که نمرات خوبی در درس های خود می گیرد، معمولا هدف ویژه ای در زندگی دارد. او می داند که پس از پایان مدرسه چه خواهد کرد، حال چه تجارب باشد و چه حرفه دیگر.
بنابراین یکی از کلیدهای حل مشکل دانش آموزان درخواستن و تمایل به یادگیری، هدف آنها در زندگی آینده است. وقتی دانش آموزی هدفی برای خود برگزید که بدون صرف سالهای بیشتری در مدرسه و یا دانشگاه امکان رسیدن به آن در بین نباشد، تمایل قلبی بیشتری برای درس خواندن و یادگیری خواهد داشت.
تحقیق در مورد دانش آموزان بسیار موفق دبیرستان، این نتیجه را داشت که آنها پنج خصوصیت مشترک دارند:
آنها روی یک هدف، مصمم بودند.
احساس می کردند که هدفشان مورد تایید والدین شان می باشد.
احساس می کردند که دست یابی به هدفشان امکان پذیر است.
دانش آموزانی که تمام این خصوصیات را داشتند. جزو شاگردان ممتاز بوده و آنهائیکه دارای 3 یا 4 هدف های پنجگانه بودند جزو شاگردان متوسط قرار داشتند.
کمک کنید تا هدف داشته باشند.
جلسه ملاقات دانش آموزان، والدین و مشاورین درباره طرز فکرها و هدف ها ارزش خود را به ثبوت رسانده است.
بعضی از والدین ملاقات هائی را بین فرزندان خود و سایر بزرگسالان ترتیب می دهند. یک شخص ثالث غالبا بیشتر واقعی و عینی بوده و می تواند نصایح و اندرزهای خوبی بدهد.
خیلی از دانش آموزان گزارش می دهند که نقشه زندگی آنها بعد از پیدا کردن یک کار ریخته شده است. شغل ممکن است فقط برای بدست آوردن پول توجیبی بوده و یا یک شغل موقت بین دبیرستان و دانشگاه باشد. ممکن است که خدمت در ارتش تجارب گرانبهائی به او بدهد. بهرحال این تجارب به دانش آموز فرصت می دهند که نقشه ی خود را برای آینده و همچنین آمادگی جسمی و ذهنی خویش ارزیابی مجدد بنماید.
در انتخاب هدف از هر طریق که برانگیخته شده باشد، وجود تایید و تصویب والدین اهمیت زیادی دارد و داشتن ذهنی با هدف از خواسته های مطلوب هر اجتماعی است.
بررسی گذشته دانش آموزان نشان می دهد که وقتی آنها در حین تحصیل هدفی برای خود انتخاب می کنند. نمرات درسی شان تقریبا بلافاصله بالا می رود.
یکی از دلائل بسیار شایع و عمومی برای اینکه دانش آموزان هدفی انتخاب نکنند، احساس ترس از این است که مبادا شایستگی رسیدن به هدفی را که مورد قبول گروه همسالان – آموزگاران و والدین قرار بگیرد، نداشته باشند. اگر دانش آموزی تا رسیدن به مرحله دبیرستان هدفی برای خود انتخاب نکرده است، بهتر است کار مدرسه ای او را مورد بررسی قرار داده، تشخیص دهید که آیا زمینه های اصلی را فاقد است یا خیر.
شاید بعضی از موضوعات برای او بی نهایت مشکل باشند و شاید روش و تکنیک صحیح مطالعه را نمی داند. تجربه ها اینطور نشان داده اند که وقتی کودک در موضوعی که اول برایش مشکل بوده و موفقیت بدست آورده و روش مطالعه آن را یاد می گیرد، نمرات درسی او رو به بهبود گذاشته و کودک هدفی پیدا می کند. اعتقاد به داشتن هدف اهمیت بیشتری دارد تا اینکه کودک یک یا چند هدف را برای مدتی داشته باشد.
هدفها نقشه های دوربرد هستند، لیکن لزومی ندارد که هدفها همیشگی و غیرقابل تغییر باشند.
هرچه والدین زودتر به کودک تفهیم نمایند که باید در زندگی دارای هدف و نقشه باشد همانقدر تربیت او آسان تر خواهد بود. بارها و بارها دانش آموزان جملات و عباراتی نظیر این ها را بیان داشته اند: این گفته یک دانشجوی دانشگاه است " شاید مهمترین عاملی که سبب شد تمایل به گرفتن نمرات خوب داشته باشم والدین و دوستان نزدیکم بودند. من به خاطر ندارم که چه موقع این تمایل در من پیدا شد. ولی فکر می کنم از آغاز سالهای مدرسه این تمایل با من بوده است. من همیشه احساس می کردم که والدینم دوست دارند من به دانشگاه بروم.
خلاصه:
نقشه داشتن یک عادت است. این عادت را از طریق طرح مطالعه روز به روز، می توان کسب کرد.
والدین باید فرزندان خود را در برقراری یک عادت خوب مطالعه کمک نمایند.
عادت به برنامه ریزی و داشتن طرح، گسترش پیدا کرده و نقشه های دوربرد را نیز شامل خواهد شد.
برای کمک به دانش آموزانی که در برقراری و انتخاب هدف با اشکالاتی مواجه هستند، از کمک آموزگاران، مشاورین و سایر افراد حرفه ای استفاده نمائید.
هدف ها، نقشه ای دوربرد هستند و طرح ها و برنامه های کوتاه مدت را نیز تحت تاثیر قرار می دهند.

منبع: نقش اولیا در پیروزی تحصیلی فرزندان
نوشته: لسی جی نیسون
ترجمه: نعمت کدیور
انتشارات انجمن اولیا و مربیان